10 vragen over longontsteking

10 vragen over longontsteking

In de herfst en winter krijgen we sneller een longontsteking. Helemaal als je een longziekte hebt. Longarts Wanda de Kanter beantwoordt de tien belangrijkste vragen over longontsteking.

longontsteking-21 Wat is een longontsteking?

Longarts Wanda de Kanter: ‘Onze luchtwegen kunnen op verschillende plekken geïnfecteerd raken. Bij een verkoudheid zit de ontsteking bijvoorbeeld bovenin in de neus en keel. Een longontsteking zit laag, helemaal in de longblaasjes. Deze vullen zich dan met witte bloedlichaampjes en vocht. De ontsteking kan worden veroorzaakt door een virus, een bacterie of een combinatie van beide, vaak als gevolg van een verkoudheid of griep. Meestal begint de ontsteking viraal en komen er vervolgens bacteriën bij.’ Soms zit de ontsteking in één long, bij een dubbele longontsteking zijn beide longen ontstoken.

2 Wat zijn de symptomen?

Wanda: ‘Je voelt je behoorlijk ziek en meestal krijg je koorts. Ook hoesten, geel of groen slijm opgeven en kortademigheid of snel ademen, komen veel voor.’ Bij ernstige vormen kan iemand zelfs verward zijn. Toch zijn de symptomen niet bij iedereen hetzelfde. Sommige mensen worden bijvoorbeeld benauwd en anderen niet. ‘Dat hangt onder andere af van hoe groot het ontstoken gebied is en hoe gezond de longen normaal gesproken zijn.’

Ook krijgt niet iedereen koorts. De hogere temperatuur is een manier van het lichaam om virussen en bacteriën te bestrijden. Maar vooral bij heel jonge kinderen en ouderen is het lichaam daar soms (nog) niet toe in staat. Wanda: ‘En matige koorts heb je soms gewoon niet in de gaten.’

3 Moet je altijd naar de huisarts?

Soms gaat een (alleen virale) longontsteking vanzelf weer over. Maar de ontsteking kan zich ook uitbreiden waardoor ademhalen steeds moeilijker wordt en er een zuurstoftekort kan ontstaan. Wanda: ‘Zeker als je een longziekte hebt, zou ik daarom niet afwachten met naar de huisarts gaan. Hetzelfde geldt voor ouderen, jonge kinderen die benauwd zijn, hoge koorts hebben en veel hoesten, en mensen met een verminderde weerstand.’
Een andere reden voor alertheid is als de ontsteking steeds terugkeert op dezelfde plek. ‘Wellicht zit er op die plek iets wat een ontsteking uitlokt. Met name bij kinderen komt het weleens voor dat er bijvoorbeeld een pinda in de long is terechtgekomen.’

4 Hoe wordt het vastgesteld?

Een longontsteking is heel goed te zien op een röntgenfoto. Lucht ziet er op de foto zwart uit, dus witte plekken duiden op ontstekingen. Wanda: ‘Maar er wordt lang niet altijd een foto gemaakt. De huisarts zal beginnen met luisteren met een stethoscoop. Vocht in de longen maakt namelijk een krakend geluid. Ook klopt de huisarts op de plek waar de longen zitten omdat ontstekingen voor een gedempt geluid zorgen. Toch zegt luisteren niet alles, want als de ontsteking zich midden in de long bevindt, is er niets afwijkends te horen. Zonder foto is er dan geen officiële diagnose, maar andere symptomen, zoals koorts en hoesten, kunnen een reden zijn om evengoed te behandelen tegen een longontsteking.’

5 Waaruit bestaat de behandeling?

Wanda: ‘Hoewel antibiotica alleen bij bacteriën helpen en niet bij virussen, wordt bij een longontsteking vrijwel altijd een kuur voorgeschreven. Het is namelijk moeilijk vast te stellen of de ontsteking door een bacterie, een virus of een combinatie wordt veroorzaakt.’
Sommige vormen van longontsteking worden steeds moeilijker te behandelen door de toenemende resistentie van de ziekteverwekkers tegen antibiotica.

6 Lopen longpatiënten meer risico?

Ja, als de longblaasjes al ontstoken zijn, zoals bij een astma-aanval, COPD of taaislijmziekte mondt dat sneller uit in een longontsteking. Wanda: ‘Daarom wordt er dan vaak onderhoudsantibiotica gegeven. Ook het gebruik van medicijnen die het immuunsysteem onderdrukken maakt gevoeliger, denk bijvoorbeeld aan prednison. En rokers hebben een vier keer zo grote kans op een longontsteking als niet-rokers.’ Roken irriteert de longen voortdurend waardoor de verdediging tegen bacteriën mindert goed werkt.

7 Hoelang duurt het voor je weer beter bent?

Antibiotica werken redelijk snel. Na een dag of drie voel je je alweer wat beter. Maar het totale herstel duurt een stuk langer, waarschuwt Wanda. ‘Een longontsteking is een flinke aanslag op je gestel. Het kan wel zes tot acht weken duren voordat je conditie weer op peil is en je weer helemaal de oude bent. Het is goed als mensen dit weten, anders gaan ze zich misschien zorgen maken dat er toch nog iets anders aan de hand is.’

8 Wat gebeurt er als je een longontsteking verwaarloost?

Als een longontsteking niet op tijd behandeld wordt, kunnen de longblaasjes zo erg verzwakken, dat de longinhoud kleiner wordt. Dit kan dodelijk zijn. Ook kan er een levensgevaarlijke bloedvergiftiging ontstaan. Wanda: ‘De bacteriën komen dan in de bloedbaan terecht. Je wordt dan binnen korte tijd heel ziek en de ademhaling wordt snel en oppervlakkig. Daarnaast zijn rillingen, klappertanden én verwardheid een teken van een bacteriële infectie in het bloed. Als iemand ineens wartaal uitslaat, is het dus belangrijk om direct naar de eerste hulp te gaan. De richtlijn is daar dat iemand met ernstige symptomen binnen een uur antibiotica toegediend moet krijgen.’

9 Sterven er in Nederland nog mensen aan longontsteking?

Volgens gegevens van het CBS overlijden er in Nederland jaarlijks 5317 mensen aan de gevolgen van een longontsteking. Vooral chronisch zieken, ouderen en jonge kinderen lopen risico.

10 Wat kun je zelf doen om een longontsteking te voorkomen?

In de herfst en winter lopen we eerder een longontsteking op doordat we meer samenscholen in bussen, treinen en gebouwen waardoor bacteriën en virussen makkelijk overspringen. Dat is helaas moeilijk te vermijden. Wanda: ‘Wat je wél kunt doen, is met een goede hygiëne proberen om besmetting te voorkomen. Vooral regelmatig je handen wassen helpt hierbij. Daarnaast is het natuurlijk belangrijk om gezond te leven en vooral niet te roken.’
De griepprik heeft geen direct effect op het krijgen van een longontsteking. Maar het is wel verstandig om als longpatiënt de griepprik te halen omdat uw longziekte door griep kan verergeren.

Tips & adviezen

• Ga bij benauwdheid, hoge koorts en veel hoesten naar de huisarts. Zeker als u een longziekte heeft en met jonge kinderen of ouderen.
• Zorg dat u een thermometer in huis heeft, zodat u koorts kunt herkennen.
• Heeft u een longziekte of gebruikt u prednison, dan loopt u meer kans op een longontsteking.
• Houd er rekening mee dat het na een longontsteking zes tot acht weken kan duren voordat u weer helemaal de oude bent.
• Probeer met een goede hygiëne besmetting te voorkomen. Leef gezond en rook niet.
• Kijk voor meer informatie op www.longfonds.nl.

Gratis boekje

Meer weten over symptomen, oorzaken en herstel bij een longontsteking? Het Longfonds heeft speciaal voor u een boekje samengesteld waarin mensen hun ervaringen en tips delen. Ook leest u het advies van een longarts. Zo weet u wat u zelf kunt doen aan uw herstel en hoe u helpt een longontsteking te voorkomen. Bestel het boekje nu gratis via www.longfonds.nl/boekje-longontsteking.

 

 

Reacties op dit artikel

Wij vernemen graag uw mening

2 reacties

  1. Reageer augustus 12, 16:03 #1 H.J.Radstake

    er is preparaat ontwikkeld dat oudersdomslongontsteking preventief kan behandelen.
    Is u daar iets van bekend?

  2. Reageer augustus 15, 20:26 #2 Ria van Geenen

    Ik heb als kind 12keer longontsteking gehad ,ik ben nu 78 jaar is dit nog zichtbaar op de longen ?

Uw gegevens zijn veilig! Uw emailadres en andere gegevens zullen niet worden gepubliceerd of gedeeld met anderen. Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *