De specialist ouderengeneeskunde: specifieke zorg voor de kwetsbare oudere

De specialist ouderengeneeskunde: specifieke zorg voor de kwetsbare oudere

Door Lyanneke Krauss

 

“Wanneer we spreken over kwetsbaarheid, bedoelen we dat iemand zichzelf minder goed kan redden in alledaagse situaties. Er ontstaan bijvoorbeeld lichamelijke problemen zoals een slecht evenwicht of minder goed kunnen zien en horen”, legt Nieuwenhuizen uit. “Psychosociale omstandigheden, zoals eenzaamheid, geheugenklachten of angst, kunnen ook een rol spelen bij het afnemen van de zelfredzaamheid. In veel gevallen zien we dat er sprake is van een combinatie van deze factoren.”

Kwaliteit van leven

Wanneer iemand met een klacht bij de huisarts of medisch specialist komt, wordt vaak gekeken naar de meest geschikte behandeling om de klacht verhelpen of om een ziekte af te remmen. Bij oudere patiënten is echter vaak sprake van meerdere aandoeningen tegelijk. Hoe bepaal je dan welke behandeling voorrang heeft? Is een behandeling überhaupt zinvol? En hoe ga je om met een combinatie van medicijnen dat elkaar onderling kan beïnvloeden? Zoiets kan immers ingrijpende gevolgen hebben. Dit zijn precies de vragen waarin de specialist ouderengeneeskunde is gespecialiseerd. Samen met de patiënt, en indien mogelijk de familie, bekijkt de arts wat de best-passende medische zorg is, ongeacht waar de patiënt verblijft. Dat kan in een verpleeghuis zijn, in een revalidatiecentrum of gewoon thuis. “De specialist ouderengeneeskunde kijkt daarbij niet alleen naar het ziektebeeld, maar óók naar de gevolgen van de gezondheidsproblemen voor het dagelijks leven van de persoon en zijn omgeving”, vertelt Nieuwenhuizen. “Welke mogelijkheden heeft iemand nog om zo veel mogelijk uit het leven te blijven halen? Bijdragen aan de kwaliteit van leven vormt daarmee een van de belangrijkste uitgangspunten in ons werk. Daarbij werken we regelmatig samen met andere zorgverleners zoals een fysiotherapeut, een diëtist en de (wijk)verpleegkundige. We spreken ook wel van een multidisciplinair team.”

ouderengeneeskundeIn gesprek over de langere termijn

Veel kwetsbare ouderen ervaren een langere periode van achteruitgang waarbij een kleine verandering in gezondheid een flinke toename van de zorgbehoefte kan betekenen. Ook kan een ontregeling de laatste levensfase inleiden. Om de zorg te krijgen die het beste bij de patiënt past, is het belangrijk dat er regelmatig gesprekken plaatsvinden met de specialist ouderengeneeskunde. Nieuwenhuizen: “Hierbij wordt ook gekeken naar de langere termijn. Hoe zal de ziekte zich ontwikkelen? Wat is de beste manier voor de patiënt om zich voor te bereiden op eventuele veranderingen? Wat is voor de patiënt belangrijk? Met dit als uitgangspunt wordt vastgesteld wat passende zorg en behandeling is voor de korte termijn en wordt richting gegeven aan passende zorg en behandeling in toekomstige scenario’s. Specialisten ouderengeneeskunde bieden een luisterend oor, geven deskundig advies en respecteren de wensen van de patiënt.”

Het verpleeghuis is het einde!

Een van de plekken waar een specialist ouderengeneeskunde werkzaam is, is het verpleeghuis. Verpleeghuizen komen regelmatig in het nieuws en helaas niet altijd op een positieve manier. Ten onrechte, vindt Nienke Nieuwenhuizen. “Mensen hebben vaak een schrikbeeld van het verpleeghuis, maar zodra ze er in de praktijk daadwerkelijk mee te maken krijgen, als patiënt of als naaste, zien we dat mensen vaak positief verrast zijn. Het is dan ook niet voor niets dat wij als beroepsvereniging hebben meegewerkt aan het boek Het verpleeghuis is het einde! In dit boek vertellen bewoners in hun eigen woorden hoe het leven er nou écht uitziet in het verpleeghuis. Dat leverde een hoop positieve verhalen op! Uiteraard komen er ook verbeterpunten naar voren. Mensen zouden bijvoorbeeld graag zien dat er meer tijd wordt vrij gemaakt voor persoonlijke aandacht. De oplossing hiervoor ligt denk ik grotendeels in het aanpakken van de personeelstekorten in de zorg. Aan de toewijding van de zorgverleners zal het niet liggen.”

Verwijzing door de huisarts

De specialist ouderengeneeskunde is niet alleen werkzaam in verpleeghuizen, maar kan ook worden geraadpleegd door kwetsbare ouderen die thuis wonen. Veel mensen willen het liefst zo lang mogelijk thuis wonen, ook als er problemen ontstaan. De huisarts is dan vaak het eerste aanspreekpunt. Toch kan het ook voor de huisarts lastig zijn om alles wat er speelt goed tegen elkaar af te wegen. Bijvoorbeeld als er sprake is van meerdere ziektes en medicijnen die op elkaar inwerken, of als iemand tegenstrijdige adviezen krijgt van verschillende behandelaars. In zulke gevallen kan iemand zich door de huisarts laten doorverwijzen naar een specialist ouderengeneeskunde.

Reacties op dit artikel

Wij vernemen graag uw mening

1 reactie

  1. Reageer oktober 29, 12:15 #1 Welmoed van Belle

    Mooi stuk, goed geschreven.

Uw gegevens zijn veilig! Uw emailadres en andere gegevens zullen niet worden gepubliceerd of gedeeld met anderen. Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *